တိုင္းတစ္ပါးသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာ့သမိုင္းဝင္ အဖိုးတန္ပစၥည္းမ်ား အပိုင္း ( ၂ )

တိုင္းတစ္ပါးသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာ့သမိုင္းဝင္ အဖိုးတန္ပစၥည္းမ်ား အပိုင္း ( ၂ )

ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့သမိုင္းဝင္ ပစၥည္းမ်ား တိုင္းတစ္ပါးသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာ့သမိုင္းဝင္ ပစၥည္းမ်ားကို တစ္စု တစ္စည္းတည္း ေဖာ္ျပထားျခင္း အပိုင္း – ၂ ဖစ္ပါတယ္။ Victoria and Albert Museum London ဗစ္တိုးရိးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ တြင္ အမ်ားဆုံးတည္ရွိေနပါတယ္။

အခ်က္အလက္ ကိုးကားခ်က္မ်ားကို ေရွးျမန္မာ ဗဟုသုတဒိုင္ခ်က္ ျမသန္းတင့္ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ဘာသာျပန္ဆိုေသာ John Lowry ; Victoria and Albert Museum , Burmese Arts , London Her Majesty’s – Stationary Office , 1974 . Ya Za Ag Myae တို႔မွ ရယူထားပါတယ္။

ဗႏၶဳလ သံခ်ပ္အကၤ်ီ

ယခု လန္ဒန္ၿမိဳ႕ ျပတိုက္တြင္ရွိသည္။ ထိုသံခ်ပ္ကာ အကၤ်ီမွာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လုပ္ထားျခင္းမဟုတ္။ သကၠရာဇ္ ၁၀၀၀ ခန့္က အင္ဒိုပါးရွားျပည္မ်ား၌ ျပဳ႕လုပ္သုံးစြဲေလ့ရွိေသာ အကၤ်ီမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး အေရာင္တင္သတၱဳျပားမ်ားႏွင့္ ဂြန္းထိုးခ်ည္ထိုး အထည္အမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ခိုင္ခန့္စြာ ခ်ဳပ္လုပ္ထားသည္။ အရပ္ ၅ ေပ ၈ လက္မ အျမင့့္အ႐ြယ္ရွိသည္။

မႏၲေလးနန္းသုံးယပ္ေတာင္

အမ်ိဳးအစား – ယပ္ေတာင္ အခ်ိန္ကာလ – ၁၈၈၀ ေတြ႕ရွိရာေနရာ – မႏၲေလးၿမိဳ႕ ၊ ျမန္မာ ျပဳလုပ္ပုံနည္းပညာ – သစ္သားေခ်ာင္းငယ္ ေလးမ်ားကို အသုံးျပဳၿပီး ယပ္ေတာင္ပုံ အရင္ေဖာ္ယူသည္။ ၿပီးေနာက္ အသင့္အေနေတာ္ ပိုးထည္စ ကပ္သည္။ ပိုးထည္စေပၚတြင္ ရိုးရာၾကက္ဥအကာေရာထားသည့္ ေရေဆး၊ ေ႐ႊႏွင့္ ေငြေရာင္ မ်ားကိုအသုံးျပဳၿပီး ေရးဆြဲထားျခင္း ျဖစ္သည္။ အ႐ြယ္အစား -အရွည္ ၃၄ စင္တီမီတာ ၊အက်ယ္ (ပြင့္လ်က္) ၆၆.၆ စင္တီမီတာ လက္ရွိတည္ေနရာ – ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ – IM.292-1921

ဦးေသွ်ာင္ ။

သစ္သားကို သစ္ေစးကိုင္ၿပီး မွန္စီေ႐ႊခ် ထားသည္။ ခရစ္တစ္ဆယ့္ ကိုးရာစုေႏွာင္းျဖစ္မည္ဟုယူဆရသည္။ အျမင့္ ၃၆.၈ စင္တီ မီတာ (၁၄၁/၂လက္မ) အခ်င္း ၂၁.၆ စင္တီမီတာ (၈၁/၂လက္မ)ရွိသည္ ။ အဆိုပါဦးေသွ်ာင္သည္ အမ်ိဳးသမီးငယ္တစ္ဦးပြဲကရန္သို႔မဟုတ္ ဇာတ္ခင္းေသာအခါေဆာင္းရန္ လုပ္ေပးထားသည္ဟုယူဆရသည္။ အင္မတန္အခ်ိဳးအစား က်နပါတယ္။ ဇမၺဳပတိအတြက္ ျပဳလုပ္ထားေသာ မကိုဋ္ႏွင့္ဆင္တူသည္။ ေစတီေတြမွာတင္တဲ့ ထီးႏွင့္လည္းသ႑ာန္တူပါသည္ ။

လည္တုန္

အမ်ိဳးအစား – လည္ဆြဲဘယက္ အခ်ိန္ကာလ – ၁၉ ရာစုႏွစ္ ႏွစ္လယ္ ေတြ႕ရွိရာေနရာ – တနသၤာရီ၊ ျမန္မာ ျပဳလုပ္ပုံနည္းပညာ – ေ႐ႊခ်ည္ နဂထာ ကို နီက်င္က်င္အေရာင္ဆင္း ရရွိေအာင္ မဂ်ီးသီး(မန္က်ည္းသီ:) ႏွင့္ ေ႐ႊကို ေရေႏြးထဲ ထည့္ ျပဳပ္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဆာလဖာ ကိုမီးရွို႔ၿပီး ေ႐ႊအေရာင္ရင့္လာ ေအာင္မွိုင္းတိုက္ တယ္။ အ႐ြယ္အစား – အရွည္ ၂၈ စင္တီမီတာ ၊ အက်ယ္ ၈ စင္တီမီတာ လက္ရွိတည္ေနရာ – ဗစ္တိုးရိးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ – 123-1852

၁၉ ရာစုအလယ္ပိုင္း မွာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ သိပ္ဝတ္တဲ့ လည္ဆြဲ ပါ ။ နီက်င္က်င္အေရာင္ရွိၿပီး လည္မွာဆြဲထားရင္ တလႈပ္လႈပ္ႏွင့္ မို႔ “လည္တုန္” လို႔ေခၚတယ္။ အေျပာက္အမြန္းေကာင္းေကာင္း၊ ဆြဲသီး အေတာ္မ်ားမ်ား (၂၃ ခု) ၊ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ (၁၇၅၂-၁၈၈၅) အမွတ္လကၡဏာ ေဒါင္းတံဆိပ္ တို႔ႏွင့္ အလွဆင္ထားတာမို႔ ဝတ္ဆင္သူဟာ အင္မတန္ အဆင့္တန္းျမင့္တဲ့ အသိုင္းဝိုင္းကျဖစ္မွာပါ။

စေကာ့တလန္နိုင္ငံေရာက္ ရခိုင့္အျမႇောက္ လက္နက္ႀကီး

အျမႇောက္ေပၚတြင္ ေရးထိုးထားသည့္စာ အရ (၁၁၄၆)ခု ျပာသိုလျပည့္ေက်ာ္ရံေန စေနေန႕ည ၄ ခ်ပ္တီးေက်ာ္တရာရိတြင္ ဓညဝတီသိပ္ရ) ဟု ေရးထိုးထားတယ္ ။ ရခိုင္မဂၢဇင္း (ဓညဝတီေခတ္ သမိုင္းစာအုပ္မွာ ) ၁၁၄၆ ခု ျပာသိုလျပည္ေက်ာ္ ၇ ရက္ေန႕ စေန ေန႕ က ရခိုင္ျပည္သည္ ဗမာဘုရင္ မိစာၦေမာင္ဝိုင္းလက္ေအာက္ က်ေရာက္ေသာ ေန႕ ျဖစ္သည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္ မဟာ သမၼတရာဇာ က သူ၏ ခ်စ္ျမတ္နိူးလွေသာ မိဖုရားျမသႏၲာ နန့္အတူ သားေတာ္ သမီး ေတာ္ ရဲေဘာ္ မႈးမတ္ မ်ား ကို ေခၚယူ ၿပီး တိုက္ေလွ အစင္း ၄၀ ျဖင့္ (ကမ္းသာယာ )ကြၽန္းသာယာ ) ဘက္သို႔ တိမ္းေရွာင္ ခဲ့ရသည္ ။ အျမႇောက္ ရဲ႕ ရာဇဝင္ က ရခိုင္ ဘိုး ဖီး လက္ထက္က အျမႇောက္ ျဖစ္တယ္ ။ ဒီအျမႇောက္ကို ေပၚတူကီ နိူင္ငံ က ပိုင္တယ္ လို႔ေျပာၾကတယ္ ။ အျမႇောက္ မွာ ေရးထားတဲ့ စာ က ရခိုင္ လို ေရးထားတဲ့စာ ။

ေနာက္ဆုံးေတာ့ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းမ်ား ပိုင္ဆိုင္ ခဲ့သည့္ အျမႇောက္ဟု ၿဗိတိသွ်သမိုင္းသုေတသီမ်ားက အတည္ျပဳ ေျပာၾကားလာတယ္ ။ အဂၤလိပ္ က ျမန္မာနိူင္ငံကိုသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ဘိုးေတာ္ေမာင္ဝိုင္း ရခိုင္က ယူေဆာင္လာေသာ အျမႇောက္ႀကီးမ်ားကို ယူေဆာင္လာၿပီး ျမန္မာကို ၿဗိတိသွ်တို႔ နယ္ခ်ဲ့ၿပီးေနာက္ ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာျဖစ္ေသာ စေကာ့တလန္ ( အီဒင္ဘာ) ရဲ႕ (Calton Hill – 1887) မွာ ယေန႕ထိတိုင္ ထားရွိေနဆဲလို႔ သိရသည္…။

” ဟသၤာ႐ုပ္ ကြမ္းအုတ္ ”

ယခင္က ဗစ္တိုးရိးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ၿမိဳ႕မွာ ရွိခဲ့ၿပီး ယခု ျမန္မာနိုင္ငံကို ျပန္လႉထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

နန္းတြင္းသုံး ေၾကးေမာင္းတူရိယာ

ဗစ္တိုးရိးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္။

ေဝသာလီေခတ္ ဒဂၤါျပား

နိတိစျနၵမင္း ဒဂၤါျပား ( AD_ 520 – 575 ) ရခိုင္ ဒဂၤါးျပား အမ်ိဳးအစား – နိတိ စျနၵ ( NantiChandra ) အမည္ပါ ရခိုင္ ဒဂၤါးျပား အေလးခ်ိန္ – ၇.၃၉၀ ဂရမ္ အ႐ြယ္အစား – ၃၁ မီလီမီတာ (mm ) ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ – CM 1984-5-10-1 ျပတိုက္အခန္း အမွတ္- အခန္း ၆၈၊ ေငြေၾကး ျပခန္း လက္ရွိတည္ေနရာ – ၿဗိတိသွ် ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ အခ်ိန္ကာလ – ၆ ရာစု ေတြ႕ရွိရာေနရာ – ျမန္မာ

က်န္ရွိေနေသာ ပစၥည္းမ်ားအား အပိုင္း ၃ တြင္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးသြာပါမည္။ ေလးစားစြာျဖင့္ Crd ;

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *