အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္းက ေခြးေျမေခြး (သို႔) ခိုဆက္ေျမေခြးတို႔ အေၾကာင္း

အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္းက ေခြးေျမေခြး (သို႔) ခိုဆက္ေျမေခြးတို႔ အ ေၾကာင္း

အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္းက Corsac Fox လို႔ေခၚတဲ့ ေျမေခြးမ်ိဳးႏြယ္ေတြဟာ နို႔တိုက္ သတၱဝါအုပ္စုမွာ ပါဝင္ၿပီး အသားစားတိရိစာၦန္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Corsac ဆိုတဲ့စကားဟာ ဒီေျမေခြးကို ႐ုရွားဘာသာနဲ႕ေခၚတာျဖစ္ၿပီး ဒီေျမေခြးေတြကို ေခြးေျမေခြး (dog  fox) လို႔လည္း ေခၚၾကပါတယ္။

Corsac Fox ေတြကို ေတာ့ Volga ျမစ္ရဲ႕ အေရွဘက္ျခမ္း အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္း ေဒသေတြျဖစ္တဲ့ ကာဇက္စတန္နိုင္ငံ၊ ဥဇဘတ္ကစၥတန္၊ တာမင္နစ္စ တန္၊ မြန္ဂိုလီးယား၊ အီရန္၊ တာဂ်စ္စတန္ ၊ ကာဂ်စ္စတန္ ၊ အာဖဂန္နစ္စၥတန္၊ တ႐ုတ္နဲ႕ ႐ုရွားနိုင္ငံေတြမွာ မွာက်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ေတြ႕ရပါတယ္။

Corsac Fox ေတြဟာေဖာ္ျပပါ ေဒသေတြမွာရွိတဲ့ ေျမညီၿပီးသစ္ေတာ မရွိတဲ့ျမက္ခင္းျပင္ေတြ၊ ကႏၲာရတစ္ဝက္ တစ္ပ်က္ေဒသေတြမွာ ရွင္သန္ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။ လူသူအေရာက္အေပါက္မ်ားတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးခင္းေတြ၊ သစ္ေတာ ေတြ၊ ခ်ဳံပင္ေတြ၊ ခ်ဳံေတာေတြၾကားမွာေတာ့ ရံဖန္ရံခါကလြဲလို႔ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ျမင္ေတြ႕ရေလ့ မရွိၾကပါဘူး။

Corsac Fox ေတြဟာ တြင္းေအာင္းသတၱဝါေတြျဖစ္ၿပီး ေျမက်င္းေတြ အတြင္းမွာ အျခားနို႔တိုက္ သတၱဝါေတြရဲ႕ ရွင္သန္မႈပုံစံေတြအတိုင္းပဲ ေနထိုင္ႀကီးထြား ၾကပါတယ္။ ဒီေျမေခြးေတြဟာ (၉) ႏွစ္ကေန (၁၂) ႏွစ္အတြင္း အသက္ရွင္ေနထိုင္ နိုင္ၾကပါတယ္။

Corsac Fox ေတြဟာ အလယ္အလတ္ အ႐ြယ္အစားရွိတဲ့ ေျမေခြးမ်ိဳးႏြယ္ ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ပုံမွန္ Corsac Fox တစ္ေကာင္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ဟာ ၁၈ လက္မကေန ၂၆ လက္မ အထိ ရွည္လ်ားၿပီး အၿမီး အရွည္ကေတာ့ ၇.၅ လက္မ ကေန ၁၃.၈ လက္မ အထိ ရွိတတ္ပါတယ္။ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီး ေျမေခြးတစ္ေကာင္ရဲ႕ အေလးခ်ိန္ကေတာ့ ၃.၅ ေပါင္ ကေန ၇.၁ ေပါင္ အေလးခ်ိန္ရွိပါတယ္။

Corsac Fox ေတြရဲ႕ အေရာင္အေသြး ဟာမူလက မီးခိုေရာင္ကေန အ႐ြယ္ ေရာက္လာတဲ့အခါ အဝါေရာင္သမ္းတဲ့ဘက္ကို တျဖည္းျဖည္း ကူးေျပာင္းလာပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမ်ာေတာ့Corsac Fox ေတြရဲ႕ ပါးစပ္၊ ေမးေစ့၊ လည္ပင္းတစ္ေလ်ာက္နဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ျဖဴဖတ္ ျဖဴေရာ္ျဖစ္လာပါတယ္။

ေဆာင္းတြင္းဘက္ေရာက္ခ်ိန္မွာေတာ့ Corsac Fox ေတြရဲ႕အ ေမႊးဟာ ပိုမိုထူထဲလာၿပီး အေအးဒဏ္ကို အကာအ ကြယ္ေပးတဲ့ ၿခဳံထည္တစ္ခု ပမာျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဒီေျမေခြးေတြရဲ႕ အေရာင္ဟာ ေကာက္ရိုးအေရာင္ကဲ့သို႔ျဖစ္သြားၿပီး ေျမေခြးရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ ေနာက္ေက်ာပိုင္းမွာ အနက္ေရာင္ အေမႊးႏုေလးေတြ ျပန္လည္ေပါက္ လာတတ္ၾကပါတယ္။

သားရဲတိရစာၦန္ ေလာကမွာေတာ့ Corsac Fox ေတြကို ညအခ်ိန္မွာက်က္စားတဲ့ သတၱဝါေတြ အျဖစ္ သိထားၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ကို ဖမ္းဆီးၿပီး ေလွာင္အိမ္ထဲမွာ ထည့္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း သူတို႔ဟာ ပုံမွန္အတိုင္း လႈပ္ရွားေနနိုင္ပါတယ္။

ေတာလိုက္မုဆိုးအပါအဝင္ အခ်ိဳ႕ေသာျဖစ္ရပ္ေတြက Corsac Fox ေတြကို ပ်က္ဆီးဆုံး ရႈံးမႈမ်ားတာေၾကာင့္ လူေတြနဲ႕ကင္းေဝးတဲ့ ညအခ်ိန္မွာသာ က်က္စားတာ ျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက သုံးသပ္အေျဖေပးခဲ့ ၾကပါတယ္။

Corsac Fox ေတြရဲ႕ အဓိကအစားအစာဟာ အင္းဆက္ပိုးမႊား ေတြနဲ႕ အျခားကိုက္ျဖတ္တတ္တဲ့ တိရိစာၦန္ အငယ္ေလးေတြပဲျဖစ္တဲ့ လယ္ႂကြက္၊ gerbils ( ေနာက္ေျခေထာက္ ရွည္ၿပီး ႂကြက္နဲ႕တူတဲ့ ကႏၲာရ ေျမေအာင္းသတၱဝါ၊ Jerboas ( ေျမေအာင္းသတၱဝါတစ္မ်ိဳး) ၊ hamsters (ၿမီးတိုပါးတြဲႂကြက္) နဲ႕ရွဉ့္တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Corsac Fox ေတြဟာ အသားစား သတၱဝါေတြျဖစ္တာနဲ႕အညီ အမဲလိုက္သူအခ်ိဳ႕စြန႔္ပစ္တဲ့ ေတာေကာင္ေတြနဲ႕ ပုံစံမ်ိဳးစုံနဲ႕ က်န္ရွိပုပ္သိုးေနတဲ့ ေတာေကာင္ႀကီးေတြရဲ႕ အသားကိုလည္းစားေသာက္ၾက ပါတယ္။ အသားစားသတၱဝါေတြျဖစ္ေပမဲ့ တစ္ခါတစ္ရံမွာေတာ့ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္၊ သစ္သီးသစ္ဥ ေတြကိုစားတတ္ၾကပါေသးတယ္ ။

ဒါကလည္း သူတို႔ရဲ႕ အစာ ျဖစ္တဲ့ သားေကာင္ေတြ ရွားပါးတဲ့အခ်ိန္မွပါ။ ဒီေျမေခြးေတြရဲ႕ အၾကားအာ႐ုံ၊ အျမင္ အာ႐ုံ၊ အနံ႕ခံအာ႐ုံဟာ အလြန္ထက္ျမက္ပီး သားေကာင္အပါအဝင္ လူေတြရဲ႕ သြားလာလႈပ္ရွားမႈကို ခဏခ်င္းသိျမင္နိုင္ပါတယ္။

သူတို႔ဟာ သစ္ပင္တတ္တဲ့ေနရာမွာ ခ်န္ပီယံေတြျဖစ္ေပမဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ေျပးလႊား လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ သာမန္ေခြး တစ္ေကာင္ရဲ႕ အျမန္ႏႈန္း ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ ေနရာကိုအတည္တက် မထားပဲ ေရၾကည္ရာ ျမတ္ႏုရာ ကိုလိုက္ၿပီးက်င္လည္ က်က္စားၾကပါတယ္။

ေဆာင္းရာသီ ေရာက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ အာရွတိုက္ ေတာင္ ဘက္ပိုင္းကို အုပ္စုလိုက္ ေျပာင္းေ႐ြေနထိုင္ တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကလည္း သူတို႔ရဲ႕ အမဲလိုက္ၿပီး အစာရွာရာမွာ ပိုမိုအ ဆင္ေျပဖို႔အတြက္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။

Corsac Foxေတြဟာ အျခားေသာ ေႁမြေခြးမ်ိဳးႏြယ္ ေတြထက္ ပိုမိုစုစည္းမႈရွိၿပီး တစ္ေကာင္တူးထားတဲ့ ေျမက်င္း ေတြထဲမွာ အဲဒီ ေျမေခြးရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြသာမက အျခားေသာ မ်ိဳးႏြယ္တူေျမေခြး ေတြပါ ေပါင္းစည္းၿပီး ေနထိုင္ နိုင္ၾကပါတယ္။မိတ္လိုက္ခ်ိန္ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အထီးေတြက အမေတြကို အရင္ဆုံးတိုက္ခိုက္ၾကပါတယ္။

ဒီလိုနည္းနဲ႕ ပထမဆုံးသိမ္းသြင္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ပုံစံ အတိုင္းဆက္ဆံၾကပါတယ္။ အထီးေတြဟာ အမေတြမီးဖြားၿပီး သားေပါက္ေလးေတြ အ႐ြယ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္အထိ လိုက္လံကူညီ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။

Corsac Foxေတြဟာ ႏွစ္စဥ္ ဇန္နဝါရီလကေန မတ္လၾကားမွာ မိတ္လိုက္ေလ့ရွိၾကၿပီး အမေတြရဲ႕ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ခ်ိန္က ရက္ေပါင္း ၅၀ ကေန ၆၀ ၾကား ၾကာေလ့ရွိပါတယ္။ အမတစ္ေကာင္ဟာ သားေပါက္ခ်ိန္မွာ အေကာင္ ၂ ေကာင္ကေန ၆ ေကာင္အထိ သားေပါက္ေလ့ရွိၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ (၁၁) ေကာင္အထိ ေပါက္ဖြားၾကပါတယ္။

၂၀၀၄ ခုႏွစ္တုန္းက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႕ သားရဲတိရိစာၦန္ ထိမ္းသိန္းေစာင့္ေရွာက္ ေရးအဖြဲ႕ IUCN ကေတာ့ Corsac Fox ေတြကို သတိထားေစာင့္ေရွာက္ရမဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြ အျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ မူလႏႈန္းထား ရဲ႕ဆယ္ဆ အထိက်ဆင္းသြားတတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း ယခုလို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ၾကည့္ရမဲ့ အေနအထားမွာ ပါဝင္လာတာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ထူးထူးဆန္းဆန္းအခ်က္အလက္ကေတာ့ ဒီေျမေခြးေတြဟာ ဝံပေလြ၊ သိန္းငွက္၊ ဇီးကြက္၊ Buzzard (သိန္းငွက္ႀကီးတစ္မ်ိဳး) တို႔ လိုပဲ ရာသီဥတုကို ခန႔္မွန္းနိုင္ၾကပါတယ္။ ေဒသတစ္ခုမွာ ဆိုး႐ြားတဲ့ရာသီဥတု နဲ႕ႀကဳံေတြ႕ရမဲ့အခါ Corsac Fox ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေျမတြင္းေတြကေနထြက္ကာ အျခားနယ္ပယ္အသစ္ကို ေျပာင္းေ႐ြအေျခခ်ၾကလို႔ပါ။

Corsac Fox ေတြကို အဓိက ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာကေတာ့ ေမွာင္ခိုတိရိစာၦန္ အေရခြံ ေရာင္းခ်ေရး ေတာလိုက္မုဆိုးေတြျဖစ္ပါတယ္။ Corsac Foxေတြဟာ ေျပးလႊားရာမွာ ေႏွးေကြးတာေၾကာင့္ အမဲလိုက္သူေတြက အလြယ္တစ္ကူ ဖမ္းဆီးေနၾကၿပီး စားက်က္ဧရိယာအတြင္း အေကာင္အေရအတြက္ အလြန္နည္းပါးလာေနပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ Corsac Foxေတြရဲ႕ သားေမႊးအေရခြံဟာ ေမွာင္ခိုသားရဲတိရိစာၦန္ ပစၥည္းေရာင္းခ်ေရး ေဈးကြက္မွာ အလြန္ မ်က္ႏွာပန္းလွပါတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ (၁၉) ရာစုေလာက္ကေတာ့ Corsac Fox ေတြရဲ႕ သားေမႊးအတြက္ တစ္ႏွစ္အတြင္း အေကာင္ေရ ၁၀၀၀၀ ေလာက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။

ဒါအျပင္ Corsac Foxေတြရဲ႕ ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ႂကြင္းေတြကို ဥေရာပက ဆြစ္ဇာလန္ ၊႐ုရွားနိုင္ငံ ေဒသအခ်ိဳ႕လိုေနရာမ်ိဳးမွာ ေတာင္ေတြ႕ခဲ့ ရတာျဖစ္လို႔ Corsac Fox ေတြဟာ ဥေရာပအထိ မ်ိဳးစိတ္ေတြရွိခဲ့တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ခန႔္မွန္းထားၾကတာပါ။Source ; The Science Website

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *