ကူးစက္ျမန္တဲ့ ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္ဗီဇကြဲ အသစ္မ်ားႏွင့္ သိေကာင္းစရာမ်ား

ကူးစက္ျမန္တဲ့ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္ ဗီဇကြဲအသစ္မ်ားႏွင့္ သိေကာင္းစရာမ်ား

ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္ သေႏၶဗီဇကြဲတာ ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိတာလဲ ? ကူးစက္တာ အရမ္းျမန္နိုင္တယ္လို႔ ေျပာထားတာ အဓိက “အသစ္”  ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။

(၁) အရင္အပတ္က  ယူေကနိုင္ငံမွာ စေတြ႕တာက B.1.1.7 (သို႔မဟုတ္) VUI202012/01 ပါ။ VUI202012/01 ဆိုတာက variant under investigation ( ေလ့လာစုံစမ္းေနတဲ့ဗီဇကြဲ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ၁၂ လပိုင္း အမွတ္စဥ္ ၀၁) လို႔ဆိုလိုပါတယ္။

VOC202012/01 လို႔ သတင္းေတြမွာ ေတြ႕လည္း အတူတူပဲ ။variant of concern လို႔ေခၚတာ။ B.1.1.7 လို႔ေခၚတာက Spike ပရိုတိန္းရဲ႕ ေျပာင္းသြားတဲ့ေနရာပါ။ သူ႕ရဲ႕ ကူးစက္မႈႏႈန္းကယူေကနိုင္ငံ NERVTAG ရဲ႕ သက္ေသေတြ႕ရွိခ်က္အရ အရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ထက္ ၇၁ ရာႏႈန္းပိုတယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ ၆၇ ကေန ၇၅ ရာႏႈန္းၾကားရွိေၾကာင္း ၉၅ % ခိုင္မာစြာ ေတြ႕ရတယ္။

(၂) ေနာက္တစ္မ်ိဳးက ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ ေတာင္အာဖရိကမွာ စေတြ႕တာပါ။ 501.V2 ဗီဇကြဲလို႔ ေခၚပါတယ္ ။ ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူရဲ႕ဆဲလ္ေတြထဲ ေပါင္းစပ္ေဖာက္ဝင္တဲ့ေနရာ Receptor-binding domain RBD မွာ Spike glycoprotein ပါပါတယ္။

အဲ့ဒီ spike glycoproteinရဲ႕ အမိုင္နိုအက္ဆစ္ေနရာ 501မွာ asparagine (N ) ကေန tyrosine (Y ) အျဖစ္ေျပာင္ းသြားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ N501Y လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ သူကအေပၚ(၁) မွာေျပာထားတဲ့ VUI202012/01 နဲ႕မတူပါ။

အေပၚက(၁)မွာေျပာထားတဲ့ B.1.1.7 ( ေခၚ) VUI202012 / 01 ထက္ N501Y က ပိုၿပီးကူးစက္ ျမန္ေသးသတဲ့။ သူ႕ထက္သူလက္ ေစာင္းထက္သူေတြေပါ့။

အဲ့ဒီN501Y ( ေခၚ) 501.v2ဟာ ေတာင္အာဖရိကကေန ယူေကနိုင္ငံကို ေရာက္လာၿပီး ယူေကနိုင္ငံထဲမွာ ကူးစက္ခံထားရသူ ႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္လို႔ ယူေကက်န္းမာေရးဝန္ႀကီး Matt Hancock က ေျပာသြားပါတယ္ ။ Sars-CoV-2 လို႔ေခၚတဲ့ ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္က ဗီဇကြဲ စုစုေပါင္းဘယ္ေလာက္ေတာင္ ရွိတာလဲ ?

ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္ကို စေတြ႕ကတည္းက ဗီဇကြဲ ၄၀၀၀ ေလာက္ေတြ႕ထားၿပီးပါၿပီ ။ အဲ့ဒီ Spike glycoprotein ေနရာမွာပဲ အေျပာင္းအလဲ ေနရာကြဲ တာေလးေတြျဖစ္တာပါ။VUI202012/01 ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာေတြ႕တဲ့ အုပ္စုမွာတင္ ၂၃ မ်ိဳး ဗီဇကြဲရွိပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီေကာင္က အဲ့ဒီေလာက္ဆင္တူရိုးမွား ဗီဇကြဲရပါသလဲ?

ျမန္မာျပည္မွာေတာင္ ပါတီႀကီးတစ္ခုတည္းကေန ပါတီကြဲေတြ ဆင္တူရိုးမွားကြဲထြက္ၿပီး မဲေပးတဲ့သူေတြေတာင္ မ်က္စိမလည္ေအာင္ တံဆိပ္တုံးထုတုန္းက အေတာ္ သတိထားစစ္ရတာ။ သူလည္းပဲ အဲ့ေလာက္ေတာ့ ဗီဇကြဲေလမေပါ့။ ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္က အလိမ္တစ္လိမ္ပဲပါတဲ့ RNA အမ်ိဳးအစားပါ။ သူကလူ႕ကိုယ္ခႏၶာထဲဝင္ၿပီးပုံတူမ်ိဳးပြားပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ မိတၱဴကူးစက္မတူရင္ မိတၱဴေတြ နည္းနည္းကြဲတယ္မလား? အစက္ အေပ်ာက္ေလးေတြ ပါတာမတူဘူး။ မူရင္းနဲ႕ေတာ့ အမ်ားစုတူတယ္။ အဲ့ဒီသေဘာပါပဲ။ လက္ခံလူမတူပဲ မ်ိဳးပြားခ်ိန္မွာဗီဇကြဲေတြ ၿဖစ္သြားတာေပါ့။ နည္းနည္းေလး ကြဲထြက္သြားတာ။

ဘယ္တုန္းကစၿပီး အဲ့ဒီအကူးျမန္တဲ့ ဗီဇကြဲေပၚတာလဲ ?

အရင္ေစာေစာပိုင္း ကာလကတည္းက အကူးျမန္တဲ့ D614G ေပၚခဲ့တာကို သတိရၾကမွာပါ။ သူကလည္း spike glycoprotein ရဲ႕ 614 ေနရာမွာ D ကေန G အျဖစ္ ေျပာင္းခဲ့တာပါ။ အခုဗီဇကြဲ အသစ္ေတြဟာ စက္တင္ဘာလေလာက္ ကတည္းက စေပၚပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ကို Genome sequencing ဗီဇ အစဥ္အဆက္ လိုက္ျခင္းျဖင့္ အေျပာင္းအလဲ ဗီဇကြဲျခင္းကို ေထာက္လွမ္းသိရွိနိုင္ပါတယ္။ WHO ကသိသလား ? WHO ကသိၿပီး ေလ့လာေနပါတယ္။

အရင္ကတည္းက နိုင္ငံ့က်န္းမာေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ေတြ ဘယ္ေလာက္သိသလဲဆိုတာ မသိရပါ။ ဒီဇင္ဘာလထဲမွာ ဒီဗီဇအေျပာင္းဟာ အေရးပါမွန္းရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိလာၾကတာပါ။ အဲ့ဒီဗီဇအေျပာင္းကို ျမန္မာျပည္က စစ္ေနတဲ့နည္းေတြနဲ႕ သိနိုင္မလား ? PCR testing နည္းကေတာ့ assays ၃ မ်ိဳးကို အေျခခံေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ေတြ႕မွာပါ။

အျခား Rapid Test kit ေတြနဲ႕လည္း ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ သုံးတဲ့ assays က ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ႕ spikeပရိုတိန္းကို ဘယ္ေလာက္သိနိုင္သလဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ အေရးႀကီးတာက မေန႕က ျမန္မာFDAကစာထုတ္သလို WHO ရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ Test kitကိုပဲ ျမန္မာ FDA က အသိအမွတ္ျပဳမယ္ဆိုတာက အခုTest ki သြင္းေနတဲ့သူေတြကို လက္ဝါးႀကီးအုပ္ လုပ္စားခြင့္ ေပးလိုက္သလိုပါပဲ။ WHO ရဲ႕ EUL listကိုပဲ ျမန္မာ FDA က လက္ခံတာ ဘာေၾကာင့္လဲ ? WHO အေပၚေရာ ျမန္မာျပည္သူ ေတြက ဘယ္ေလာက္ယုံၾကည္မႈ ရွိေနလို႔လဲ ?

အေမရိကန္ FDA ကအသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ test kits ေတြ၊ EU အသိအမွတ္ျပဳ Test kits ေတြ၊ စင္ကာပူ HSA အသိအမွတ္ျပဳ Test kits ေတြကို ဘာလို႔အသိအမွတ္မျပဳတာလဲ ?

အေမရိကန္ FDA တို႔ စင္ကာပူ HSA တို႔က ျမန္မာ FDA ေလာက္စိတ္မခ်ရလို႔လား ? အခုလက္ဝါးႀကီးအုပ္သြင္းေနတဲ့ rapid test kits ေတြကေရာ ဘယ္ေလာက္မွန္ေနလို႔လဲ?က်ေနာ္အမွားေထာက္ျပရမလား ? ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ကမာၻ႔အသိအမွတ္ျပဳ certificate ျပနိုင္ရင္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးလုပ္ၾကပါ။ brand ႏွစ္ခုတည္း လုပ္စားခြင့္ရေအာင္မဖန္တီးၾကပါနဲ႕။

အခုအခ်ိန္မွာ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ လုပ္စားခြင့္ေတြ မဖန္တီးၾကပါနဲ႕။နိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳကို ရဲရဲတင္းတင္း ပြင့္လင္းျမင္သာစြာလက္ခံၾကပါ။ အဂၤလန္မွာ ေက်ာင္းေတြျပန္ဖြင့္ဖို႔ ဇန္နဝါရီလထဲမွာ Rapid test kits ေတြနဲ႕ စစ္ၿပီး rapid lareral flow test လုပ္ေတာ့မွာပါ။

ယူေကနိုင္ငံလို ဗီဇကြဲစေတြ႕တဲ့ နိုင္ငံမွာေတာင္ rapid test kits နဲ႕ လုပ္ငန္းေတြ လည္ပတ္ဖို႔ လုပ္ေနၾကတာပါ။နိုင္ငံတကာမွာေရာ WHO ရဲ႕ EUL list ပဲလက္ခံမယ္လို႔ လုပ္ထားတဲ့နိုင္ငံရွိသလား ?လုပ္ငန္းေတြလည္ပတ္ဖို႔က ျမန္မာျပည္မွာအရမ္းအေရးႀကီးေနပါၿပီ။ ေရာမၿမိဳ႕ႀကီး မီးေလာင္ေနခ်ိန္မွာေစာင္းတီးေနတဲ့ အင္ပါယာဘုရင္ႀကီး Neroကို ေျပးျမင္ေနတယ္ ။ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ ထပ္အငတ္ခံရမွာလဲ ?

ကဲ … ဗီဇကြဲကိစၥ ဆက္ေျပာမယ္။ အခုဗီဇကြဲေၾကာင့္ ဘာေတြသတိထားရမလဲ ? အသက္၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြကို ကူးစက္မႈ အနည္းငယ္တက္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုသတိထားရမယ္ ။ အကူးစက္ပိုျမန္တယ္ ဆိုရင္ လူစုလူေဝးလုပ္တာ ပိုသတိထားရမယ္။ အကူးစက္ျမန္လာရင္ အိမ္ကသက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြနဲ႕ ေရာဂါအခံရွိသူေတြ ထိခိုက္ဆုံးရႈံးမႈ အရင္ကထက္ပိုမ်ားလာနိုင္ပါတယ္ ။ ေလေၾကာင္းအဝင္အထြက္ကို ပိုသတိထားရပါၿပီ။ အခုေပၚေနတဲ့ ကာကြယ္ေဆးက ဗီဇကြဲအသစ္ကို ထိေရာက္မႈရွိမွာလား ?

အခုထိေတာ့ Oxford ကာကြယ္ေဆးေရာ mRNA ကာကြယ္ေဆးကေရာ ထိေရာက္မႈရွိမွာ ေသခ်ာသေလာက္ရွိပါတယ္ ။ အကယ္၍တစ္ခုခုဆို mRNA က code အသစ္ ျပန္ဖန္တီးရတာျမန္လို႔ ေလးပတ္အတြင္း ဗီဇကြဲအသစ္အတြက္ ကာကြယ္ေဆးအသစ္ကို ဖန္တီးနိုင္ပါတယ္။ဒါက beauty of mRNA technology ပါ။

အေရးႀကီးတာတစ္ခုကို ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႕ ထည့္ေျပာပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ကာကြယ္ေဆးထိုးၿပီး herd immunity ယူဖို႔ကိစၥ ပိုခက္သြားပါမယ္။ ကိုဗစ္ဂ႐ုႀကီး Dr. Fauci က အခုအေနအထားနဲ႕ အရင္လို နိုင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၆၀ – ၇၀ ရာႏႈန္းထိုးၿပီး herd immunity ရဖို႔မေသခ်ာေတာ့ပါတဲ့။

နိုင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၉၀ ရာႏႈန္းနီးပါးအထိ ကာကြယ္ေဆးထိုးမွ herd immunity ရၿပီး တစ္နိုင္ငံလုံး ကာကြယ္နိုင္ပါလိမ့္မယ္တဲ့။ သေဘာကေတာ့ ဗီဇကြဲအသစ္က ပိုကူးစက္လြယ္ေတာ့ လူမ်ားမ်ားကို ပိုကူးစက္လြယ္လို႔ ကာကြယ္ေဆးကို လူမ်ားမ်ားမွာ ပိုထိုးရမယ့္ သေဘာပါ။ အားလုံး Merry Christmas ပါ။ ေလးစားစြာျဖင့္ Crd ; Richard Myo Thant

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *