ႏွစ္ေပါင္း ၂ ေထာင္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိ ကမၻာ့အရွည္ဆုံး တူးေျမာင္းႀကီး

ႏွစ္ေပါင္း ၂ ေထာင္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိ ကမၻာ့အရွည္ဆုံး တူးေျမာင္းႀကီး

တူးေျမာင္းလို့ ဆိုလိုက္ရင္ ပနားမားတူးေျမာင္း နဲ႔ ဆူးအက္တူးေျမာင္း စတာ ေတြကို ၾကားဖူးသိဖူးၾကမွာပါ။ အဲဒီတူးေျမာင္းေတြဟာ မိုင္ ၅၀နဲ႔ မိုင္ ၁၂၀ အသီးသီး ရွည္လ်ားၾကပါတယ္။ စီးပြားေရးအရ သယ္ယူပို့ေဆာင္ေရးမွာ အဓိ က အေရးပါခဲ့တာေၾကာင့္ သူတို့ရဲ့ နာမည္ေတြဟာ ေက်ာ္ၾကားရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ နာမည္ႀကီးေပမယ့္ ဒီတူးေျမာင္း ၂ခုလုံးဟာ ကမၻာ့အရွည္ဆုံး တူးေျမာင္း ၁၀ ခု စာရင္းမွာ မပါဝင္ပါဘူး။

ကမၻာ့အရွည္ဆုံး တူးေျမာင္းကေတာ့ တ႐ုတ္နိုင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ့မွာ စၿပီး ဟန္က်ိဳးၿမိဳ့မွာ ဆုံးတဲ့ Grand တူးေျမာင္းျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ လူမ်ိဳးေတြကေတာ့ Jing–Hang Grand Canal လို့ေခၚၾကပါတယ္။ ျမစ္ဝါျမစ္ နဲ႔ ယန္ဇီျမစ္ တို့အျပင္ Hai , Huai နဲ႔ Qiantang ျမစ္တို့ကိုဆက္စပ္ေပးထားတဲ့ တူးေျမာင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အရွည္ကေတာ့ မိုင္ေပါင္း ၁၁၀၄မိုင္ ေတာင္ ရွည္ပါတယ္။

ကမၻာ့အရွည္ဆုံး တူးေျမာင္းျဖစ္သလို ေရွးအက်ဆုံး တူးေျမာင္းဆိုရင္လည္းမ မွားပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုေတာ့ ဒီတူးေျမာင္းရဲ့ တပိုင္းတစဟာ ဘီစီ ၅ ရာစု ဝန္းက်င္ေလာက္ကတည္းက တူးေဖာ္ၿပီးျဖစ္လို့ပါ။ တည္ေဆာက္ ခိုင္းေစခဲ့သူကေတာ့ ဝူနယ္ေျမရဲ့ အရွင္သခင္ ဘုရင္ Fuchai ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ရွိၿပီးသားတူးေျမာင္းငယ္ေတြကို ဆက္စပ္ၿပီး တဆက္တည္းတူးေျမာင္းႀကီးျဖစ္ဖို့ တူးေဖာ္ခဲ့တာေတာ့ Sui မင္းဆက္ ဘုရင္ Yang ရဲ့ လက္ထက္ ေအဒီ ၆ ရာစု နဲ႔ ၇ ရာစုၾကား ကာလမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရင္ Yang ဟာ ေကာက္ပဲသီးႏွံ ေပါႂကြယ္ဝတဲ့ တ႐ုတ္ေတာင္ပိုင္း နယ္ေတြဆီက အသီးအႏွံေတြကို ၿမိဳ့ေတာ္ေဘဂ်င္းကို အျမန္ဆုံး ပို့ေဆာင္နိုင္ေစဖို့အတြက္ ဒီလမ္းေၾကာင္းကို ေဖာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စစ္ပြဲေတြျဖစ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တပ္ကူေတြကိုလည္း ဒီေရလမ္းေၾကာင္းကတဆင့္ အလၽွင္အျမန္ပို့လႊတ္နိုင္ေစဖို့လည္း ရည္ရြယ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီတူးေျမာင္း ေဖာက္လုပ္မွုေၾကာင့္ ဘုရင္ Yang ဟာလည္း နာမည္ဆိုးနဲ႔ေက်ာ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ဒီတူးေျမာင္းကို ေဖာက္လုပ္ရာမွာ သန္းနဲ႔ ခ်ီနဲ႔ အလုပ္သမားေတြကိုသုံးၿပီး ၆ ႏွစ္ၾကာ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ အျပင္ လယ္သမား သန္းေပါင္းမ်ားစြာကိုလည္း ဒီေဖာက္လုပ္ေရးမွာ အတင္းအၾကပ္ခိုင္းေစခဲ့လို့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းခြင္မွာပဲ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသေၾကပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ တူးေျမာင္းေဖာက္လုပ္မွုကေတာ့ ေအဒီ ၆၀၉ မွာ ၿပီးစီးခဲ့ပါတယ္။

ေအဒီ ၁၃ ရာစု နဲ႔ ၁၇ ရာစုၾကား တ႐ုတ္မင္းဆက္ေတြဟာလည္း ဒီတူးေျမာင္းကို အဆင့္ဆင့္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ မိုင္ ၁ေထာင္ေက်ာ္ရွည္လ်ားတဲ့ ဒီတူးေျမာင္းရဲ့ အျမင့္ဆုံးေနရာကေတာ့ ရွန္ဒိုျပည္နယ္မွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေနရာမွာေတာ့ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ၁၃၈ေပ ျမင့္ပါတယ္။ အက်ယ္ကေတာ့ ေပ ၁၀၀ ကေန ၂၀၀ အထိရွိၿပီး အနက္ဆုံးေနရာေတြမွာ ၁၅ ေပ အထိ နက္ပါတယ္။

ဒီလိုေရအျမင့္ မတူညီေပမယ့္ ဒီတူးေျမာင္းအတြင္းမွာ သြားလာတဲ့ သေဘၤာေတြအတြက္ ဒုကၡေတာ့ မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့ သေဘၤာေတြ သြားလို့ ရေအာင္ ေရျပင္ အနိမ့္အျမင့္ကို ညႇိေပးတဲ့ pound lock ေတြကို ၁၀ ရာစုမွာကတည္းက တ႐ုတ္အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Qiao Weiyue က တီထြင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္လို့ပါ။

ဒီတူးေျမာင္းဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ သမိုင္းတေလၽွာက္မွာ အလြန္အေရးပါ ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဂ်ပန္ဘုန္းေတာ္ႀကီး Ennin (794–864), ပါရွန္းသမိုင္းပညာရွင္ Rashid al-Din (1247–1318),ကိုရီးယားလူမ်ိဳး အရာရွိ Choe Bu (1454–1504) နဲ႔ အီတလီသာသနာျပဳေခါင္းေဆာင္ Matteo Ricci (1552–1610) တို့က ဒီတူးေျမာင္းအေၾကာင္းကို ေရးသားခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။

တခ်ိန္ကတဆက္တည္းရွိခဲ့တဲ့ ဒီတူးေျမာင္းဟာ ယေန႔မွာေတာ့ တဆက္တည္းမရွိေတာ့ပဲ အပိုင္း ၇ ခု ကြဲသြားခဲ့ပါၿပီ။ အဲဒါေတြကေတာ့ Jiangnan တူးေျမာင္း ၊ Li တူးေျမာင္း, Zhong တူးေျမာင္း, Lu တူးေျမာင္း, ေတာင္ပိုင္း တူးေျမာင္း, ေျမာက္ပိုင္းတူးေျမာင္း နဲ႔ Tonghui ျမစ္ ဆိုၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ကြဲသြားတဲ့အပိုင္းေတြမွာ သေဘၤာမ်ား သြားလာျခင္း သယ္ယူပို့ေဆာင္ျခင္းကို ယေန႔တိုင္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္း ၂ေထာင္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီ Grand တူးေျမာင္းဟာ ယူနက္စကိုရဲ့ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေနရာတစ္ခု အျဖစ္ ၂၀၀၄ခုႏွစ္မွာ ထည့္သြင္းသတ္မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ crd ; သုတဇုန္

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *